Links

Voorbeeld bewonershandleiding voor de woning (Word)
Voorbeeld van een uitnodigingsbrief voor een informatiebijeenkomst voor bewoners 2-3 maanden na oplevering (Word)
Voorbeeld van een opleverprotocol (Word)
Klimaatbrochure door Vestia (PDF)

Een gezondere woning door goede voorlichting

Door bewoners te informeren over hun energiezuinige woning, kunnen veel klachten en problemen voorkomen worden. Een persoonlijke benadering op meerdere momenten in het bouwproces en na de oplevering blijkt het beste te werken. Het resultaat: bewoners weten waar ze op moeten letten bij het gebruik van de installaties om een gezond binnenklimaat te creëren.

Bewoners van energiezuinige woningen kampen veelal met dezelfde vragen: hoe werken de energie-installaties in mijn woning nu precies en hoe onderhoud ik ze? Aan de andere kant is het van belang de bewoners te informeren over de werking van het energiesysteem in de woning en over de noodzaak van ventileren.“Niet alleen is dit belangrijk vanwege het energieverbruik, maar natuurlijk ook om een gezonde woning te waarborgen” , aldus Peter Barendse, ontwikkelingsmanager
bij Ceres projecten, onderdeel van woningcorporatie Vestia en betrokken bij bewonersvoorlichting in meerdere projecten.

Aanpak
De ontwikkelaar of corporatie kan toekomstige bewoners op een aantal vaste momenten informeren over het energiesysteem in hun woning. De voorlichting begint al bij de wervingsadvertentie. Het eerste persoonlijke contact met toe- komstige bewoners kan aangegrepen worden om een brochure uit te reiken met daarin informatie over het systeem, het onderhoud, het gebruik van de thermostaat en bijvoorbeeld de meest geschikte vloerbedekking. Ook de opbouw van de tariefstelling kan op dit moment aan de orde komen. Via informatie- bijeenkomsten voor en na de oplevering krijgen bewoners praktische informatie over het gebruik van het energiesysteem. Bijvoorbeeld hoe ze moeten koken op elektra, hoe ze de vloerverwarming moeten bedienen en op welke manier ze het beste kunnen ventileren. Eventueel kunnen daar ook installateurs bij aanwezig zijn. Tijdens de oplevering is het belangrijk de informatie ter plekke in de woning te geven, zowel mondeling als in en handleiding of brochure, zodat meteen getoond kan worden wat bedoeld wordt. Enkele weken na de oplevering kan er nog een extra bijeenkomst worden georganiseerd. Op dat moment hebben bewoners al enige ervaring opgedaan met het systeem en kunnen ze gerichter vragen stellen.

Effect
Peter Barendse:“Met voorlichting voorkom je dat mensen bijvoorbeeld een hoog- polig tapijt op de vloerverwarming leggen waardoor de warmte niet de ruimte in kan en het energiesysteem niet optimaal kan functioneren. Doordat we op verschillende momenten communiceren, weten mensen waar ze op moeten letten en dat heeft een gunstig effect op het energieverbruik en de energierekening.”

Waar toegepast?
>  Project Heemburgh in Zoetermeer, 57 eengezins huurwoningen en 158 huurappartementen. Opdrachtgever: Vestia Zoetermeer. Energiesysteem: verwarmen en koelen d.m.v. vloerverwarming en een collectief grondwaternet. Wijk Hoogeland in Westland met een wijkbreed energiesysteem, gekoppeld aan een tomatenkas. Opdrachtgever: Vestia Westland.

Succesfactoren en leerpunten
>    Sluit met de voorlichting aan op kennis, interesse, gedrag en gewoonten van de bewoners. Ga niet te diep in op de technische aspecten van het energiesysteem, maar ga in op praktische tips voor het dagelijks gebruik. Houd het taalgebruik eenvoudig, geef veel voorbeelden en werk met plaatjes, foto’s of filmpjes.
>    Geef duidelijk aan welke partij er verantwoordelijk is voor reparaties en onderhoud van de energiesystemen. Wees ook naar huurders duidelijk over wat zij zelf moeten doen en wat voor rekening komt van de corporatie. Denk hierbij aan het vervangen en schoonmaken van filters e.d.
>    Op het moment dat bewoners de ‘sleutel’ krijgen, zijn hun gedachten niet bij de installaties, maar bij verhuizen, verbouwen, vloerbedekking leggen etc. Bij ingewikkelde systemen is het daarom beter om ongeveer twee maanden daarna nog een moment te organiseren. Op dat moment staan de mensen er meer open voor en bovendien hebben ze ervaring opgedaan met hun energiezuinige woning.
>    Bewoners blijken de gebruiksaanwijzing van de vloerverwarming, thermo- staat of warmtepomp vaak slecht te lezen. Op het apparaat/energie-installatie moeten mensen daarom tenminste kunnen zien of deze aan staat, want bij gebrek aan een vlam in de kachel of een hete radiator twijfelt men al snel of de verwarming het wel doet.

Wie doet wat?
>    De ontwikkelaar of corporatie voert de communicatie met de bewoners uit.
>    Eventueel kan de ontwikkelaar of corporatie een communicatiespecialist inschakelen voor het opstellen van de informatie voor bewoners.

Kosten
>    Voor het Heemburghproject is apart budget gereserveerd voor de voorlichting aan bewoners. De totale kosten voor het uitvoeren van 4 communicatie- momenten waren ca. € 60.000,-.

Contact
Ceres projecten
Peter Barendse
Leeghwaterplein 45
Postbus 16 365
2500 BJ Den Haag
070 413 63 17
www.ceres-projecten.nl