De EPV in gestapelde bouw: tot vijf etages is NOM haalbaar

WimvandenBogerdVerslag van de werksessie ‘Ervaring met EPV in een gestapeld woonproject’ met Wim van den Bogerd (Klimaatgarant) tijdens de ZEN platformbijeenkomst op 10 december – door Henk Bouwmeester

Klimaatgarant werkt in opdracht van gemeenten, projectontwikkelaars, woningcorporaties, architecten en aannemers. Klimaatgarant investeert in installaties en verhuurt deze aan de eigenaar van het gebouw met een garantie dat nul ook inderdaad nul is. Inmiddels al in 6500 woningen. Het blijkt dat in grondgebonden en appartementen tot vijf etages nul op de meter voor alle partijen voordelig te maken is: bewoners, eigenaren en ontwikkelaars. Continue monitoring is daarbij essentieel.

Uitgangspunt van de Klimaatgarant-woningen zijn gezondheid, energiebesparing en hoogstaande kwaliteit. Van daaruit zijn in 2012 de eerste 250 woningen met een EPC van nul gerealiseerd. In 2013 volgde het eerste NOM-project in Rijswijk-Buiten. De energieprestatie is gerealiseerd met een combinatie van vraagbeperking (ventilatie-wtw en douche-wtw) en efficiënte opwekking (wko en PV). Dat gecombineerd met een goede schil leidt gegarandeerd tot nul op de meter. Douche-wtw lijkt misschien een ‘kleine’ techniek, maar is dat beslist niet. Het levert extra comfort (omdat er meer warmwater beschikbaar is) en, naarmate warm tapwater een groter deel van het energieverbruik bepaalt, leidt het ook tot een significante prestatieverbetering.

Continu monitoren is sleutel tot succes
De Klimaatgarant-woningen worden (met instemming van de bewoners) continu gemonitord: onder meer elektriciteitsgebruik en -productie, CO2, temperatuur warmtepomp en temperatuur woning. Inmiddels gebeurt dat in 6500 woningen. Installaties worden online bewaakt, waardoor ook storingen (bijvoorbeeld uitval van PV-panelen) direct worden waargenomen. De grote verzameling data die dit oplevert, biedt handvatten om de systemen te optimaliseren. Monitoring is een sleutel tot succes.

Uit de overall-resultaten van de monitoring blijkt dat er weinig uitschieters naar boven zijn. Slechts wie continu boven 23 0C stookt, gebruikt meer dan verwacht. Er zijn wel excessen aan de onderkant: bewoners die er een sport van maken om hun energieverbruik verder te verlagen. Sommige woningen die niet helemaal NOM zijn, worden dat dankzij de monitoring en het gedrag van de bewoners, wel.

Resultaten monitoring 6500 woningen
Tussenwoning 1500 kWh
Hoekwoning 1650 kWh
Appartement 1250 kWh
Variantie 220 kWh 98% minder dan 2050 kWh
Opwekking gemiddeld 2200 kWh
Conclusie Alle woningen zijn EPC 0

Transparent
Door de monitoring kan ook de capaciteit van de warmtepomp nauwkeurig worden afgestemd op de behoefte. In appartementen blijkt dat intern warmtetransport tussen naastgelegen appartementen significant is. Het blijkt ook dat de warmtepomp vaker voor koeling (3000 uur) dan voor verwarming (1000 uur) wordt ingezet. De koelfunctie is geautomatiseerd. Bewoners zouden dat anders vergeten en het voorkomt dat bewoners de ramen openzetten en de warmte verloren gaat. Nu wordt de warmte zoveel mogelijk benut om de bron te regenereren. Dat leidt tot een hogere COP van de warmtepomp en een verdere energiebesparing.

Energiezuinige huishoudelijke apparatuur
Het is van belang om het huishoudelijk gebruik te reduceren. Klimaatgarant verstrekt vouchers die bewoners kunnen verzilveren bij aanschaf van A+++-apparaten en LED-verlichting. In de praktijk levert dat per geïnvesteerde euro meer elektriciteitsbesparing op dan met PV-panelen kan worden geproduceerd. Nu hebben de gemonitorde woningen 15 tot 16 PV-panelen. Met 14 panelen zou de beoogde energieprestatie ook haalbaar zijn. Van den Bogerd pleit er daarom voor dat verstrekking van deze vouchers ook mee te laten tellen bij de berekening van de energieprestatie van een woning.

Prestatievergoeding voordelig voor bewoners
Klimaatgarant geeft garantie op de prestatie. Dat wil zeggen: bewoners betalen een prestatievergoeding voor gebruik, beheer, onderhoud en vervanging (op termijn) van installaties. Die vergoeding ligt op ongeveer 85 procent van wat bewoners anders kwijt zouden zijn. De bewoners delen dus in de financiële voordelen. De energierekening is vervolgens nul. Daarvoor is (met instemming van Vereniging Eigen Huis) een contract opgesteld. Vier A4-tjes, waarin in begrijpelijke taal drie voorbehouden zijn omschreven: verwarmen op gemiddeld 20 0C, 150 liter tapwater per dag, geen verbouwingen. Wie warmer stookt of dagelijks meer tapwater gebruikt moet erop rekenen dat hij aan het eind van het jaar moet bijbetalen aan het energiebedrijf. Wie zich aan de overeengekomen voorbehouden houdt, en toch zou moeten bijbetalen, krijgt dit bedrag terug van Klimaatgarant.

Iedereen profiteert
Het verdienmodel leidt ook tot voordelen voor verhuurders en ontwikkelaars. Verhuurders kunnen zelfs bij een rekenrente van 7 procent rekenen op een contante waarde van €5000 per woning (berekend voor een appartementengebouw met 134 NOM-woningen). Ook voor ontwikkelaars leidt het tot voordelen. Bij goedkope woningen is er via de NHG extra leenruimte en bij duurdere woningen is er bij de Triodosbank en de Rabobank een lager rentepercentage mogelijk.

Conclusie: duurzaamheid kost geen geld maar levert altijd geld op en iedereen kan daarvan profiteren.

Download de presentatie van Wim van den Bogerd

Zie ook:
Langdurig een vast bedrag voor woninggebonden energieverbruik

 


Gerelateerde berichten

PARTNERS

NEPROM NVB Bouwend Nederland Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties