“Meld je circulaire initiatief bij Transitiebureau Circulaire Bouweconomie”

Verslag van het plenaire interview over circulaire regelgeving met Esther ‘t Hoen (BZK) door dagvoorzitter Bas van de Griendt (Stratego Advies) tijdens de ZEN Platformbijeenkomst op 17 september – door Anton Coops.

Hoe gaat de overheid handen en voeten geven aan de hoge circulaire ambities? Esther ’t Hoen (Projectleider Circulaire Bouweconomie BZK) vertelt erover in een kort plenair interview met dagvoorzitter Bas van de Griendt (Stratego Advies), waarmee de ZEN-bijeenkomst over circulaire woningbouw wordt afgetrapt. “Wij als overheid kunnen normeren en daardoor prikkelen. Dat is een manier om de markt in beweging te krijgen want dan moet iedereen, heb je een gelijk speelveld én duidelijkheid.”

Uiterlijk in 2050 is de hele gebouwde omgeving ‘circulair’. Vanaf 2023 gaat de overheid alle opdrachten 100% circulair uitvragen. In 2020 al moet er een besluit liggen over de mogelijke invoering van een verplicht materialenpaspoort. En de overheid heeft zich gecommitteerd om op korte termijn de invoering van een uniforme, eenduidige meetmethodiek te verkennen. Dat klinkt indrukwekkend, en het roept wellicht ook een heel andere vraag op: wie zijn eigenlijk de mensen achter al deze plannen en ambities?

“Vorig jaar heeft het ministerie van BZK samen met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat een Transitiebureau Circulaire Bouweconomie ingericht. Dat gaat onder de vlag van de Bouwagenda. Elphi Nelissen (hoogleraar Building Sustainability bij de TU Eindhoven) is de voorzitter en ons ‘boegbeeld’ voor circulaire bouw, en ze is ook de verbinder met de Taskforce Bouwagenda. In het Transitieteam zijn alle partijen verenigd. We zijn in totaal met drie beleidsmedewerkers, dat lijkt misschien weinig, maar als het gaat om de concrete uitvoering dan hebben we wel degelijk veel slagkracht.”

“2023 is voor ons een belangrijk jaar: dan moeten alle uitdagingen in kaart zijn gebracht en moeten we een idee hebben hoe we ieder probleem gaan aanpakken. De actielijn op dit moment is marktontwikkeling, meten, regelgeving, kennisontwikkeling en kennisoverdracht.”

Het Uitvoeringsprogramma in vier speerpunten en tien actiepunten

Speerpunt 1: marktontwikkeling
• Actiepunt 1: een eerste serie innovatieve producten en diensten voor circulair bouwen
• Actiepunt 2: een concrete vraag naar circulaire producten en diensten, bijvoorbeeld in overheidsopdrachten
• Actiepunt 3: nauwkeurige kennis en een plan van aanpak om CO2-uitstoot in de bouw in 2030 te halveren en in 2050 geheel uit te bannen
• Actiepunt 4: een plan om de verduurzaming van de woningvoorraad en één miljoen extra woningen in tien jaar zo circulair mogelijk uit te voeren
• Actiepunt 5: voldoende prikkels voor R&D, experimenten, prototypen en concrete projecten

Speerpunt 2: meten
• Actiepunt 6: gemeenschappelijke taal en instrumenten om circulariteit in projecten te duiden en te meten

Speerpunt 3: beleid, wet- en regelgeving
• Actiepunt 7: geen remmende, wel stimulerende wetten en regels
• Actiepunt 8: internationale positionering en samenwerking

Speerpunt 4: kennis & bewustwording
• Actiepunt 9: kennis, ervaring en instrumenten bij voldoende en de juiste mensen in de totale bouwketen
• Actiepunt 10: begrip, draagvlak, herkenbare voordelen, bewustwording

“Kennisontwikkeling, maar vooral ook kennisoverdracht is enorm belangrijk, en daarnaast we zijn bezig met het koppelen van circulariteit met bestaande opgaven, zoals de woningbouwopgave, de energietransitie en de klimaatopgave. Dat moet allemaal slim en tijdig met elkaar gecombineerd worden. In het programma Aardgasvrije wijken wordt circulariteit al meegenomen, in de hoop dat gemeenten zo sneller met elkaar gaan leren hoe je het ook circulair aanpakt.”

Materiaalpaspoort
“Het kabinet heeft toegezegd om uiterlijk 2020 een beslissing te nemen over de vraag in welke situaties het materialenpaspoort verplicht zou kunnen worden. Daar zitten we middenin, we zijn bezig met onderzoeken en verkenningen. CB23 is een belangrijk platform hiervoor.”

“De MPG is een van de belangrijkste tools om de markt in beweging te krijgen. We gaan sowieso de Milieuprestatie-eis aanscherpen. De ambitie is twee keer zo scherp uiterlijk vanaf 2030. We willen ook meer doen met de bepalingsmethode; dus circulariteit daarin beter gaan waarderen. Dit wordt een uniform wettelijk instrument voor circulaire maatregelen.”

Bas van de Griendt nodigt de aanwezigen uit om vragen te stellen. Een deelnemer wil weten of de circulaire agenda ook bepaald wordt door EU-regelgeving. “Deze aanpak is niet puur Nederlands, maar we zijn wel sneller dan de rest”, stelt ‘t Hoen. “Binnen Europa spelen diverse ontwikkelingen. De Europese Commissie wil een nieuw actieplan maken, mede voor de bouw. Er wordt ook nagedacht over productrichtlijnen. Bij die besprekingen zijn wij gewoon aanwezig. Daar zit een beleidsmatig idee achter: circulariteit is geen doel op zich. Maar de milieudruk van de gebouwde omgeving moet omlaag: minder grondstoffen verbruiken, minder afval produceren, minder CO2 uitstoten. Circulair bouwen is een goede manier om dat te bereiken.”

Brochure ‘Aan de slag met circulaire woningbouw’
Dan is het tijd voor een feestelijk momentje: Helen Visser (beleidsadviseur Duurzaamheid Bouwend Nederland) overhandigt de nieuwe Lente-akkoord-brochure ‘Aan de slag met circulaire woningbouw’ aan Esther ‘t Hoen.

‘t Hoen sluit haar bijdrage af met een oproep aan alle aanwezigen: “Als je een circulair initiatief ontwikkelt, of als je aan de slag wil gaan met een circulair project, neem dan contact op met het Transitiebureau Circulaire Bouweconomie.”


Gerelateerde berichten

PARTNERS

NEPROM NVB Bouwend Nederland Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties