“Woningen zijn er voor mensen, niet andersom”

Verslag van de sesie over bewonerservaringen tijdens de ZEN-platformbijeenkomst op 20 juni – door Henk Bouwmeester

Anita Speelman (ZuinigWonen) helpt particulieren hun woning energiezuiniger te maken. Sinds 2015 woont ze ook zelf in een energieneutraal huis. Wat zijn haar ervaringen als professional en als bewoner?

Anita Speelman is EPA-adviseur (ZuinigWonen). Aan de rand van het Drentse Aalden heeft ze haar eigen huis met werkruimte gebouwd. Het is vrijstaand huis, zonder gasaansluiting en optimaal geïsoleerd. Elektriciteit wordt geleverd door PV-panelen en warmte door een houtkachel. Het resultaat is een comfortabel huis dat energieneutraal is, en waar de bewoners zeer tevreden over zijn.

Van binnen naar buiten denken
“Wij hebben van binnen naar buiten gedacht”, zo vat Anita Speelman het ontwerp- en bouwproces samen. Ze is in het denkproces begonnen met te gaan zitten op de plek waar het huis zou komen, om vervolgens een omgeving te bedenken die het beste woonklimaat zou opleveren qua ruimte, zicht, licht, lucht, geluid en warmte. “De eerste vraag die ik ook aan klanten stel is: ‘Hoe zuinig wilt u wonen? Wilt u een lage energierekening of wilt u het doen zonder energierekening?’ Van daaruit bouw ik verder.”

Geen mens is hetzelfde
De wensen en eisen van bewoners zijn altijd anders, zegt Speelman. Ze komt in haar EPA-adviezen vaak verrassingen tegen: “Sommige mensen willen een binnentemperatuur van 18 graden. Anderen stoken altijd op 22 graden. Er zijn mensen die om gezondheidsredenen hoge eisen stellen aan schone lucht. Beslist geen pollen. Die stellen balansventilatie als eis. Sommige mensen hebben er een hekel aan om een raam open te zetten, omdat er dan vliegjes naar binnen komen. Anderen willen juist met open raam slapen, want dan horen ze de vogels beter. Sommige mensen willen niet op hout stoken, anderen juist wel.” Geen mens is hetzelfde en vanuit de bewoner geredeneerd, leidt dat telkens tot andere ontwerpoplossingen.

Logisch blijven nadenken
Om passende oplossingen daadwerkelijk te realiseren, moet je vervolgens logisch blijven nadenken en doorzetten. En daar gaat het in de praktijk nog wel eens mis. Aannemers en installateurs zijn eraan gewend hun werk op een bepaalde manier te doen. Wie met andere oplossingen komt, moet blijven opletten. Speelman: “Wij hebben onze aannemers zelf aangestuurd en veel materialen hebben we zelf uitgekozen. Dan moet je logisch blijven nadenken en doorzetten. De installateur raadt vloerverwarming aan. Niet alleen beneden, maar ook op de verdieping. Maar ik wilde dat niet. Ik heb een paar extra stopcontacten laten aanleggen. Als het erg koud is, zet ik er een elektrisch paneel neer. Dat is nog niet nodig geweest.” In haar advieswerk is dat wel eens een probleem, zegt Speelman. Adviezen worden verworpen als aannemers of installateurs hardnekkig vasthouden aan hoe-we-dat-nu-eenmaal-altijd-doen.

De tevreden bewoner
Speelman is zeer tevreden met haar huis. Het is er comfortabel en stil. Met allerlei domotica is het gebruik van de installaties eenvoudig. Gezoneerde temperatuurmeting zorgt ervoor dat het overal aangenaam is en op jaarbasis leveren de PV-panelen ruim meer dan nodig is. De belangrijkste les van Speelman: ”Laten we energieneutrale woningen bouwen voor mensen en niet denken dat de mensen er zijn voor de energieneutrale woningen.”

Presentatie Anita Speelman


Gerelateerde berichten

Tags:

ZEN

PARTNERS

NEPROM NVB Bouwend Nederland Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties