Een ZEN-woning werkt vaak net even anders

bewonersVerslag van de sessie ‘bewonerscommunicatie’ met Maarten Markus (AM) o.l.v. Helen Visser (Bouwend Nederland) tijdens ZEN platformbijeenkomst op 21 juni – door Henk Bouwmeester

Sinds juni staat de brochure ‘Communicatie bij ZEN-woningen’ online. Het is een product van de themagroep Bewonerscommunicatie. Eind vorig jaar heeft het ZEN-platform deze groep opgericht om ervaringen te verzamelen en aanbevelingen te doen. In de brochure staat hoe bewoners stap voor stap vertrouwd kunnen worden gemaakt met de werking van hun ZEN-woning.

Wat, wanneer, hoe en wie
De energieprestatie van een ZEN-woning hangt niet alleen af van de technische kwaliteit, maar ook van de manier waarop bewoners de woning gebruiken. “En de woning verandert sneller dan de gebruiker,” zegt Maarten Markus (namens AM lid van de werkgroep): “Daardoor is er niet altijd een match tussen de verwachtingen van de bewoners en de prestaties van een nieuwbouwwoning. Waar die match ontbreekt is communicatie nodig.” De werkgroep heeft onderzocht wat de belangrijkste thema’s zijn waar communicatie zich op moet toespitsen, wanneer communicatie het meest effectief is, welke middelen daarvoor kunnen worden ingezet en wie er bij de communicatie betrokken zijn.

Een graadje lager
De werkgroep heeft allereerst gekeken naar aspecten waarin het gebruik van een ZEN-woning anders is dan waar mensen aan gewend zijn. Zoals nachtverlaging. Mensen is jarenlang voorgehouden ’s nachts de thermostaat lager te zetten. In een ZEN-woning is dat vaak af te raden. Een ander voorbeeld is koeling bij gebruik van wko in de bodem. “Mensen associëren koeling met airco’s en energieverspilling. Bij wko moet je uitleggen dat dat net even anders werkt.” Vaak is het niet voldoende om dat alleen maar te vertellen. Markus: “Het gaat om een combinatie van weten, vinden en kunnen. Als een bewoner ergens vooroordelen tegen heeft, komt de informatie niet over.” Daarom is het ook belangrijk te beseffen dat goede communicatie tweerichtingsverkeer is, onderstreept Markus: “Je moet niet alleen zenden, maar vooral ook goed luisteren naar wat de bewoner aangeeft.”

Ventilatie
Veruit het belangrijkste onderwerp in de communicatie is ventilatie. In de praktijk hebben bewoners daarover de meeste vragen. Ook onzekerheden en twijfels spelen een rol. Sommigen hebben vooroordelen tegen systemen als balansventilatie. Dat staat goede communicatie dan in de weg. Markus wijst erop dat de ontwikkelaar niet de enige partij is waar de bewoner z’n informatie haalt. Hij laat zich ook informeren door andere partijen in de bouwketen, de makelaar, vrienden en bekenden. “Makelaars zijn vaak totaal niet geïnformeerd over energiezuinig bouwen of nul-op-de-meterconcepten. Ook keukenleveranciers zijn vaak niet op de hoogte van het energieconcept van de woning. Het is belangrijk om de ketenpartners op één lijn zien te krijgen.” In het verlengde daarvan is het belangrijk de communicatie niet te beperken tot één moment. AM houdt gedurende het gehele traject contact met de bewoners: van ideefase tot en met de gebruiksfase. Markus: “De grootste communicatieopgave ligt in de fase van conceptontwikkeling en realisatie. Daarbij is het moment van oplevering het minst handige moment om de bewoner te informeren over technische zaken.” Verder is het belangrijk te beseffen dat er een verschil is tussen marketing en communicatie. Markus: “Het gaat niet om verkoop en omzet; communicatie is veel integraler. Er is wel afstemming nodig. Alles wat je in de marketing belooft, moet je later wel kunnen uitleggen.”

Checklists
De brochure Communicatie bij ZEN-woningen ontrafelt het communicatieproces en bevat een aantal handige checklists. Bouwpartijen kunnen de brochure als generiek handvat gebruiken om daarmee per project een specifiek communicatieplan te maken. De brochure is bedoeld als groeidocument: nieuwe ervaringen bij nieuwe ZEN-projecten kunnen de inhoud verrijken. Werkgroepvoorzitter Helen Visser (Bouwend Nederland): “Bekijk de brochure. Heb je aanvullingen, geef ze dan door.”

De ZEN-themagroep Bewonerscommunicatie is op initiatief van Lente-akkoord/ZEN bijeengebracht en bestaat uit Claudia Bouwens (Lente-akkoord), Joy van den Bruinhorst (Stichting VACpunt Wonen), Marieke de Groot (Trebbe Bouwgroep), Maarten Markus (AM), Sander Trouw (Dura Vermeer Bouw Zuid West) en Helen Visser (Bouwend Nederland, voorzitter).

Download ‘Communicatie bij ZEN-woningen’
Download de presentatie van Maarten Markus


Gerelateerde berichten

Tags:

ZEN

PARTNERS

NEPROM NVB Bouwend Nederland Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties